ถ้วยฟู

...ถ้วยฟูแก่แล้ว หลายวันมาไม่ยอมกินข้าวกินน้ำ ไม่มีแรงเดินแล้ว แต่ก็ยังฝืนจะเดินไปมา ขาก็เลยไปติดโน่นพันนี่ หลัง ๆ นี่ก็ล้มลงไปลุกไม่ขึ้น ต้องคอยช่วยกันทั้งวัน-ทั้งคืน ...

Source: http://www.jerhigh.com/cgi/article/preview.php?noactivity=11

ความแก่ ไม่ใช่โรคแต่เป็นความเปลี่ยนแปลงเสื่อมถอยในการทำงาน หน้าที่ต่าง ๆของเซลล์ ร่างกายหลายระบบ เช่นระบบหัวใน และหลอดเลือด,ระบบหายใจ, ตับและไต ตลอดจนกล้ามเนื้อต่าง ๆ เมื่อความเสื่อมถอยที่เกิดขึ้นมีมากขึ้นเรื่อย ๆ จนร่ายกายรับไม่ไหว เกิดความล้มเหลวของการทำงานในอวัยวะต่าง ๆ จนเกิดอันตรายถึงชีวิตได้สุนัข ! อายุเท่าใดจึงจะแก่สำหรับผู้เลี้ยงสุนัขซึงมีประสบการณ์ มานานนั้น อาจจะเคยสังเกตเห็นว่า สุนัขแต่ละพันธุ์นั้นมีอายุเฉลี่ยแตกต่างกันขึ้นกับน้ำหนังตัวเป็นสำคัญ โดยทั่วไปสุนัขพันธุ์เล็กที่เราพบเห็น เช่น ชิสุ ชิวาวา มินิเอเจอร์ เป็นต้น ซึ่งมีน้ำหนักไม่เกิน 9 กิโลกรัม จะมีอายุยืนยาวกว่า โดยเฉลี่ยอายุที่จัดว่าแก่คือ 10-11 ปี จึงเทียบเท่ากับคนที่อายุ 60 ปี สุนัขที่มีขนาดกลางคือมีน้ำหนักประมาณ 10-23 กิโลกรัม จะมีอายุที่เริ่มเข้าสู่วัยชรา คือ 8-9 ปี และลดลงในสุนัขพันธุ์ใหญ่ น้ำหนักตัว 24-41 กิโลกรัม จะเริ่มแก่ที่อายุ 7 ปี ในพันธุ์ยักษ์น้ำหนักต่อตัวมากกว่า 41 กิโลกรัมนั่นอายุจะสั้นกว่าโดย 6 ปีก็จัดอยู่ในวัยชราแล้ว การเปลี่ยนแปลงของร่างกายภายนอกที่เห็นได้ชัดเจน คือ ปลายขนเริ่มมีสีขาว ผิวหนังขาดความยืดหยุ่น, ในตาเริ่มขุ่นมัว ความคมชัดในการมองเห็นเริ่มลดลง ในสุนัขบางตัวจะเริ่มเดินลำบาก ไม่กระฉับกระเฉง การตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อมลดน้อยลงไปเป็นต้นอิทธิพลที่มีผลต่อการมีอายุยืนยายในสุนัข- สายพันธุ์ พันธุ์ผสม ย่อมมีความทนทานต่อโรคต่าง ๆได้ดีกว่าพันธุ์แท้ การปรับตัวเพื่อให้อยู่รอด ได้ในสิ่งแวดล้อมทำให้พันธุ์ผสมมีอายุยืนยาวกว่า - โภชนาการ สุนัขที่ได้รับอาหารมากเกินความต้องการ รวมทั้งการให้ขนมต่างๆ เสริมอยู่ตลอด ทำให้สุนัขอ้วน ซึ่งส่งผลต่ออายุของสุนัข โดยทั่วไปสุนัขอ้วนจะมีอายุสั้นกว่าสุนัขที่ไม่อ้วน ดังนั้นควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง และเยื่อใยน้อย เพื่อจะช่วยยืดอายุสุนัขให้อยู่กับเราได้นานยิ่งขึ้น- สิ่งแวดล้อม การเลี้ยงดูสุนัขภายนอกบ้าน สุนัขจะมีอายุสั้นกว่า ที่เลี้ยงภายในบ้าน ทั้งนี้เพราะการเอาใจใส่ดูแลสุนัขที่อยู่ในบ้านสามารถทำได้ดีกว่า รวมทั้งโอกาสที่จะได้รับอันตรายจากสาเหตุ ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นโรคติดต่อเชื้อต่าง ๆ เช่นพยาธิหัวใจ ,โรคไข้เห็บ, รวมทั้งโรคไข้หัดสุนัข และลำไส้ และลำไส้อักเสบติดต่อ เป็นต้น ปัจจัยภายนอกอื่น ๆ เช่นการถูกทำร้ายจากสัตว์อื่น ๆ ตลอดจนยานพาหนะต่าง ๆ เมื่อเปรียบเทียบสุนัขที่อาศัยอยู่ในชนบท จะพบว่าสุนัขที่อยู่ในชนบท จะมีอายุยืนยาวกว่าสุนัขที่อยู่ในเมือง ซึ่งเป็นผลจากอิทธิพลของสิ่งแวดล้อมและความชุกชุมของโรคในพื้นที่

ในกรณีสุนัขที่ทำหมันแล้ว ก็เช่นเดียวกัน จากสถิติจะพบว่าสุนัขที่ทำหมัน มีอายุยืนยาวกว่าสุนัขที่ไม่ทำหมันทั้งนี้เพราะสุนัขที่ไม่ทำหมันเมื่ออายุมาก ขึ้นเรื่อย ๆๆ จะมีความเสี่ยงต่อการ เกิดโรคในระบบสืบพันธุ์ได้ง่ายขึ้น เช่น เนื้องอกในระบบสืบพันธุ์ เป็นต้น- ความเปลี่ยนแปลงของระบบต่าง ๆ เมื่อสุนัขแก่ เนื่องด้วยความแก่ไม่ใช่โรค ดังนั้นเจ้าของสุนัขอาจไม่พบความผิดปกติใด ๆ เลย เมื่อสุนัขเริ่มเข้าสู่วัยแก่ทั้งนี้เพราะการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกาย ยัง สามารถทำงานได้ตามปกติ ถึงแม้จะเกิดบกพร่องในบางส่วนขึ้นจะถึงระดับหนึ่ง เมื่อความผิดปกติมากขึ้น สุนัขจึงเริ่มแสดงอาการป่วยไข้ให้เจ้าของได้เห็น ซึ่งการรักษาคงทำได้เพียงแค่บรรเทาอาการต่าง ๆให้ทุเลาลง แต่ไม่สามารถแก้ไขให้กลับไปเหมือนเดิมได้เช่นเดียวกับรถยนต์ เมื่อเกิดความเสียหาย ซ่อมแล้วรถอาจจะวิ่งได้ แต่จะให้สภาพดีเหมือนเดิม คงเป็นไปไม่ได้

ผลต่อระบบต่าง ๆ
1. การทำงานของหัวใจและหลอดเลือด กล้ามเนื้อหัวใจเริ่มมีบางส่วนเสียไป การบีบตัวเพื่อให้เลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆทำได้น้อยลง หลอดเลือดเริ่มแข็งตัว ขาดความยืดหยุ่นเม็ดเลือดต่าง ๆ ไม่สามารถไปเลี้ยงร่างกายได้ทั่วถึง
2. เซลล์ต่างๆ เช่น ตับ,ไต ลดจำนวนลง ทำให้การทำหน้าที่ของตนสูญเสียไป
3. ระบบประสาท เริ่มมีเซลล์ประสาทที่สูญเสียไป การทำงานของระบบประสาทจะลดลง ส่งผลให้สุนัขไม่สดชื่น เกิดอาการหลงลืมได้เหมือนในคน
4. ระบบผิวหนังและเส้นขน หยาบกระด้าง เริ่มเปลี่ยนสีผิวหนัง ขาดความยืดหยุ่น
5. ระบบหายใจ สุนัขจะอาการหอบเหนื่อยง่าย หายใจลำบาก เนื่องมาจากกล้ามเนื้อที่หลอดลมจะเกิดการหดตัว

- ความเปลี่ยนแปลงของระบบต่าง ๆ เมื่อสุนัขแก่ สุนัขที่เจ้าของเลี้ยงดูไว้ เมื่อเข้าสู่วัยชรา จะสังเกตได้ว่าสุนัขบางตัวจะเริ่มกินอาหารน้อยลง ไม่ร่าเริงแจ่มใส การทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น วิ่งเล่น ซุกซน อาจไม่มีให้เห็นเลย ซึ่งเป็นอาการเริ่มแรกที่เจ้าของสังเกตเห็นได้ โดยทั้งนี้สุนัขเหล่านี้จะไม่ได้ป่วยด้วยโรคติดเชื้ออื่นใดเลย เมื่อระยะเวลาเนิ่นนานขึ้น การหอบหายใจเหนื่อยง่ายจะเริ่มปรากฏ เมื่อเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ ระบบหัวใจ, ตับ ไตล้มเหลว ส่งผลให้สุนัขเสียชีวิตได้ในที่สุดเจ้าของที่รักสุนัขทั้งหลายคงคิดเช่นเดียวกันว่า สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่ท่านไม่ต้องการให้เกิดกับสุนัขที่ท่านรัก เพราะสุนัขเหล่านี้เปรียบเสมือนสมาชิกในครอบครัวคนหนึ่ง การดูแลสุนัขเพื่อให้สุขภาพ อายุยืนยาวที่สุด จึงเป็นสิ่งที่เจ้าของสุนัขทุกท่านสามารถมอบให้กับสุนัขของท่านได้การออกกำลังกายในสุนัขแก่สุนัขที่อายุมาก เมื่อเริ่มย่างเข้าสู่วัยชรา การก้าวเดินจะผิดแปลกไป การออกกำลังกายในสุนัข ยังสามารถทำได้ แต่ควรเฝ้าติดตามใกล้ชิด และการพาสุนัขเดินเป็นประจำจะช่วยทำให้กล้ามเนื้อต่างๆ ได้สัดส่วนแข็งแรงขึ้น

ทั้งนี้ไม่ควรให้สุนัขออกกำลังมากเกินไป จะสังเกตได้จากการเหนื่อยหอบที่เกิดขึ้นการดูแลสุนัขแก่
1. การตรวจเช็คสุขภาพเป็นประจำทุกปี การตรวจเลือดทั่วไปและตรวจเอนไซม์ต่าง ๆ ที่บ่งบอกถึงสภาวะที่ผิดปกติของการทำงานในระบบต่าง ๆเช่น ตับ,ไต รวมทั้งความสมบูรณ์ของร่างกาย
2. การถ่ายพยาธิเป็นประจำ โดยปกติสุนัขควรได้รับการถ่ายพยาธิทุก 3 เดือน โดยเลือกยาถ่ายพยาธิที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงในการกำจัดพยาธิ
3. การทำวัคซีนเป็นประจำตามความเหมาะสม สุนัขที่แก่ตัวลงความแข็งแรงในการต่อสู้ กับโรคต่าง ๆ ลดน้อยลง การทำวัคซีนป้องกันโรคติดต่อ ต่าง ๆ จึงเป็นสิ่งจำเป็น เช่น วัคซีนป้องกันโรคหวัดติดต่อ ,ไข้หัดสุนัข และพิษสุนัขบ้า เป็นต้น
4. สุขภาพในช่องปากและฟัน ควรได้มีการตรวจเช็คสุนัขที่เริ่มมีปัญหาที่เหงือกและฟัน จะไม่ยอมกินอาหาร บางครั้งการขูดหินปูนและแปรงฟันให้สุนัข เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อช่วยลดปัญหาของหินปูนและกลิ่นปากได้
5. อาหาร จากที่ได้กล่าวไปแล้วบางส่วน อาหารสุนัขที่ให้ในสุนัขช่วงอายุมากนั้น ควรได้รับการดูแล เช่นเดียวกัน สุนัขที่กินอาหารสำเร็จรูปควรเลือกสูตรสำหรับสุนัขแก่ ( Senile) ซึ่งมีการปรับโภชนาการอย่างถูกต้องแล้ว สำหรับอาหารที่ปรุงขึ้นเอง ควรคำนึงปริมาณไขมันที่ไม่สูง มีเยื่อใยมาก ตลอดจนปริมาณเกลือแร่ต่ำให้พอดีกับความต้องการ และรักษาน้ำหนักให้ได้มาตรฐานตามขนาดพันธุ์ ไม่ควรให้สุนัขอ้วนเกินไป
6. การให้ยาในกลุ่ม ซึ่งช่วยให้การทำงานของเซลล์ต่าง ๆ ดียิ่งขึ้น ซึ่งจะช่วยให้สุนัขสดชื่น ร่าเริง และสามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ดียิ่งขึ้น สุนัขจะสดชื่นเนื่องจากได้รับอาหารและออกซิเจน ไปเลี้ยงร่างกายได้ดียิ่งขึ้นควรระลึกไว้เสมอว่าสุนัขแก่ก็เหมือนกับลูกสุนัข ความทนทานของร่างกายต่อการเจ็บป่วยต่าง ๆ นั้นเป็นไปได้ง่ายกว่าลูกสุนัข